Recenzija filma: Joker (2019)

Od poniženog i potlačenog do agresivnog i destruktivnog...

0
468
Foto: Google

Da je danas živ Čarls Dikens koga mnogi krive za pojavu jezivih klovnova sa svojom knjigom ”Pikvikov klub” iz 1836.godine vjerovatno bi se usudio da režira jedan film na tu temu. Radio je na biografiji ironičnog i depresivnog klovna veoma poznatog i popularnog u Londonu i Engleskoj po imenu Džozef Grimaldi. Dok je iste godine incident kojeg je napravio Žan Gašpard Deburo poznati ulični i cirkuski pantomimičar i zabavljač širom Francuske nakon što ga dječak na ulici isprovocirao napravio zločin ubivši ga svojim štapom. Bio je to događaj koji je pokrenuo drugačije gledanje na klovnove. Kasnje su 1941 lik Jokera, kao superzlikovca, razvili, Bil Finger, Džeri Robinson i Bob Kejn iz DC Comics-a.

Joker. Koulrofobija ili iskrena ljubav? Lice blijedo kao smrt ili blijedo kao duša? Nos crven od vuče za nos ili je to samo vješto prikrivanje dobrog njuha? Rasparna odjeća kao siromaštvo ili kao ‘bole me brige šta drugi misle”? Velike cipele za velike korake ili mala stopala za velike cipele? Zabavljač ili zaglupljivač? Smijeh od muke ili muke od smijeha? Da li je početak kraj ili je kraj početak? Da li je sve samo dobar trip ili san? Nije život jedna knjiga. Nije knjiga jedna stranica. Nije Holivud jedan film. Nije jedan film samo scena. Ali i te kako možemo zbog jedne stranice pohvaliti knjigu u cjelosti, zbog jednog filma pohvaliti Holivud i zbog jedne scene film.

Foto: Google

Upravo otpušten iz bolnice za umno poremećene sa nedefinisanim psihičkim poremećajem sa primesama psihopatije, deluzije, šizofrenije i odsustva empatije sve to sa osmjehom koji guši biva bačen u more još većih briga. Sa psihijatricom crne puti koja ga tek onako sluša reda radi i sve to u osamdesetim godinama za koje znamo da su i te kako bile kobne na relaciji klasnih i rasnih razlika i pripadnosti. On njoj priča svoje probleme a ona njemu svoje i žal za zatvaranjem klinike i ostajanje bez posla, šta poslije? Svako gleda sebe onda i sad. Njemu ništa lakše izlazi još utučeniji. Scena u kojoj pokušava biti duhovit spram malog djeteta crne puti u gradskom autobusu u kojoj dobije kategoričku zabranu od strane dječakove majke da se okane toga i da to ne radi je samo još jedna od kapi u nizu koja puni čašu. Silni neuspjesi na poslu na putu do top komičara i koliko toliko zarađivanja za život ne prestaju čak i onda kada ni rođena majka ne vjeruje u tebe. I onda šta? Ubistvo? I to trostruko. Pravedno ili ne? Oni koji ga osuđuju rade to bez ikakvog polemisanja, dok oni koji ga pravdaju kao argument navode to da je on u par navrata pokazivao karticu sa natpisom i opravdanjem da mu ko ne zamjeri jer je to bolest. O mrtvima samo najbolje, tako je bilo tog dana i na vijestima grada Gothama. I svi žal za umrlim bez pitanja šta li su uradili. I kao da je ubistvo upravo bilo ono što mu treba, kao da doživljava katarzu, kao da se ponovo rađa. Sljedeća žrtva kolega sa posla od kojeg je i došao do pištolja i koji ga je takođe ugnjetavao biva ubijen baš u Jokerovom stanu makazama za papir. Makaze u osnovi napravljene kao izum za papir i tanje materijale ali u lošim rukama sve može postati loše, čak i obična čačkalica. Ostavljanje u životu patuljka i malo komične situacije što je očekivano za režisera Toda Philipsa koji je do sada režirao samo komedije. Sliku ubistava zaokružuje sa ubistvom Murriya Frenklina televizijskog novinara kojeg tumači Roberd De Niro. Nakon što satima vežba svoj nastup za emisiju Artur ipak ne prikaže ništa od toga. Nišaneći mu u glavu, “Doveo si me ovdje da praviš cirkus na moj račun” pokazavši mu njegovu prljavost povlači okidač.

Foto: Google

Dvostruki aršini prate film od početka do kraja. Metafora pleše zajedno sa direkcijom. Još jedna nezaokružena priča sa namjerom ili ne? Oni koji hvale ovaj film imaju pravo. Oni koji ga osporavaju imaju pravo. Jedna od stvari koja je ubačena je ta da se u jednom djelu postavlja pitanje da li su stvarno Joker i Betmen tj. Bruce Wayne od istog oca? Da bi se kasnije ipak ispostavilo da nisu jer je to samo bilo jedno od mnogih umišljanja Penny Flek koja slanjem pisama Tomasu kao svom bivšem poslodavcu pokušava doći do nekog dolara vrijednog egzistencije napominjući mu da to uradi zbog sina. Šta sve rade bogati i uticajni ljudi u našem gradu a šta sve može jedan Tomas Wayne, napraviti dijete a kasnije sve lažirati kako nema ništa sa tim. I to po onom prvom šablonu kada nekoga želiš da uništiš onda ga prvo proglasiš ludim i onda šta god da priča neka priča. Kao u filmu Okultne snage kada glavnog protagonistu koji je razotkrio masonsko djelovanje ne žele fizički da uklone već ga samo proglase ludim. Krađa kartona iz bolnice utiče da Joker ubije svoju majku, pa se čak i tu postavlja pitanje da li zbog toga što ga je zlostavljala kao malog ili jednostavno što ga je lagala da mu je otac Tomas Wayne. Ovo mu upravo dođe ono kao sa filmom Black Mirror u kojem možeš sam da biraš u kojem će smjeru cijeli film ići. Broj ubistava 6? Nimalo slučajno za Holivud.

Foto: Google

Stairway to heaven. Stepenice i scene koje se odigravaju na njima nisu nimalo naivne. Pozicioniran centralno onda kada se uz njih penje, penje se prazan duševno, moralno i fizički. Dok onda kada se spušta, spušta se pun, sa elanom, egom i nagonom. I onda slijedi bum. Ulazak u dugi mračni tunel nakon prvog ubista nagovještava samo jedno. Crnilo, rupu bez dna, ovo je tek početak, nema svjetla na kraju, pokazaću vam ja. “Da sam ja pao tamo na ulici niko me pogledao nebi, svi bi me preskakali” jedna od rečenica koju je lako shvatiti. Šta god da se dešava običnom radniku, običnom građaninu to nije ništa neobično, ništa novo, ništa tužno sve dok se to ne desi sinu nekog bogataša i uticajnog čovjeka. Onda se alarmiraju svi mediji i krivcima sopstvena koža postaje tijesna. I naravno kraj ili novi početak i opet namjerno nedovršen krug san ili java ? Odlučite sami.

Ovo je novi Joker. Gradski Joker, ulični Joker. Ima malo onog Jackovog i malo Ledgerovog i to umjereno, barem to kadrovi i uglovi snimanja bili. Za razliku od Heath Ledgera koji je žargonski rečeno bio level pro. Nolanov Joker je na većem filozofskom i psihološkom nivou i njegova meta su upravo oni budžovani koji ‘kroje’ sudbinu svijeta, dok se Philipsov Joker bavi uličnom masom i to nesvjestno. Ograđuje se od politike i od svih. Sva trojica su posebni i priča za sebe. Ne treba ih porediti nego ih treba sjediniti.

Što se same glume Phoenixa tiče ovo gledam samo kao nastavak filma “The Master”. Joaquin je dobio svojih pet minuta koji traju cijela dva sata iskoristio i glumom prekrio sve druge nedostatke u režiji ili scenariju ako ih ovaj film ima. Čak i onda kada pobjegneš od svih sebe i tamo nosiš, a svi problemi su u glavi u nama ne u drugima. U svakom od nas čuči po jedan Joker i jedan Betman. Po jedna svjetlost i jedna tama. Onaj ko ih izbalansira uspio je.

Žanr: drama, triler
Godina: 2019.
Redatelj: Todd Phillips
Glavne uloge: Joaquin Phoenix, Robert De Niro, Zazie Beetz, Frances Conroy, Brett Cullen
Zemlja: SAD
Trajanje filma: 121 minutu
Datum izlaska: 31. avgust 2019
U kinima od: 03. oktobra 2019.