Skupljači perja (1967),Specijalno vaspitanje (1977),Tesna koža 1 (1982),Maratonci trče počasni krug (1982),Kako sam sistematski uništen od idiota (1983),Balkanski špijun (1984), Braća po materi (1988), Belo odelo (1999),Neprijatelj (2011),Krugovi (2013)

-Skupljači perja (1967) u režiji Aleksandra Petrovića je prvi film snimljen na autentičnom ciganskom jeziku u autentičnim ciganskim surovim uslovima života. Sa naizgled bezbrižnim i veselim scenama iz kafana film je u celini ipak i te kako surov i težak. Ovo remek delo jugoslovenske kinematografije nam otkriva nacionalnu, društvenu i psihičku prisutnost
cigana u našem društvu.  Centralnu ulogu zauzima Bekim Fehmiu kao Beli Bora kojem ova uloga otvara vrata internacionalne slave. Pored Bekima uloge u filmu imaju i bata Živojinović i Olivera Vučo za koju se do tad nije znalo i koja je bila debitantkinja utire put svetske slave i saradnje sa velikim legendama muzike od kojih je i sam Enio Marikone čija je muzika pratila Istvuda. Svi kasniji pokušaji da se uradi nešto slično filmu kakav je Skupljači perja od kojih je i pokušaj Emira Kustirice ,,Dom za vešanje” čiji je glavni protagonista istoimeni Beli Bora ostao u senci interpretaciji Belog Bore od strane Bekima.

– Specijalno vaspitanje (1977) je dugometražni prvenac Gorana Markovića sa nepunih trideset godina, kasnijeg tvorca filmova Tito i ja, Sabirni centar, Urnebesna tragedija, Falcifikator. Film prati priču maloletnog dečaka koji krečući se stranputicom završava u domu za maloletne delikvente ali dom ipak nije najpogodnije mesto za Peru Trtu kako je zove dečak kojeg tumači Slavko Štimac. No međutim on ipak kroz to ‘specijalno vaspitanje’ nalazi svoj pravi put. Pored Slavka Štimca sjajnu glumačku ekipu čine i Bekim Fehmiu , Branislav Lečić koji i danas pamti Bekimov Šamar koji je bio autentičan Ljubiša Samardžić, Aleksandar Berček, Rade Marković, Josif Tatić. Snimanje filma je odrađeno sa takvom studioznošću da se danas sa lakoćom može pretočiti u seriju, što bi iskreno obradovalo mnoge.


– Tesna koža 1 (1982) je delo Miće Miloševića koji je inače vrstan režiser dokumentaraca. Na prvi pogled tragi komična ekranizacija i te kako autentične sadašnjosti koja pratipoštenog familijarnog, uzornog građanina i radnika Dimitrija Mitu Pantića kojeg tumači maestralni Nikola Simić i čoveka koji je oličenje današnjih direktora sa svim baškarenjem  Šojića kojeg tumači čuveni Milan Lane Gutović. Najveće svetske istine su upravo kroz svo ovo vreme najviše rečene kroz humor. Od Čaplina, Pajtonovaca pa do našeg Čkalje. Tome je upravo doprineo Mića Milošević sa Tesnom kožom.

– Maratonci trče počasni krug (1982) režija Slobodan Šijan. Nastali kao kritika tadašnjeg autoritarnog sistema nakon smrti Pantenije koji zapravopradstavlja upravo Tita, a zatim naslednici kreću u podelu imovine tj svaka država na svoju stranu. Zanimljivost koja se veže za ovaj film jeste sama starost  članova porodice Topalović je sledeća: Pantelija: 150 godina, Maksimilijan: 126, Aksentije: 102, Milutin: 79, Laki: 44, Mirko: 24.

– Kako sam sistematski uništen od idiota (1983) je još jedno remek delo pod režiserskom klapnom Slobodana Šijana sacentralnom figurom Danilom Batom Stojkovićem. Babi Papuška kontradiktorna ličnost i stari hipohondar koji ne radi i bez ikakvih prihoda, ali je veliki obožavatelj Che Guevare čija ga je smrt jako pogodila. Te u tom smeru  postaje Cheov dvojnik i sledbenik, ali ne sa oružjem u ruci, već kao propovednik njegove reči. Koju propagira gde god mu se pruži prilika.  Njegova snalaženja bez novca i krova nad glavom u Beogradu su legendarna.

– Balkanski špijun (1984) u režiji Dušana Kovačevića sa triom kojeg čine Danilo Bata Stojković, Bora Todorović i Mira Banjac. ,,Orao pao..orao javi se…soko zove orla…” su reči i fraze uz koje su odrastali mnogi zbivajući razne šale. Komična priča o Iliji bivšem Staljinisti na koga su dve godine provedene u zatvoru zbog političkih uverenja ostavile jak trag zbog kojeg postaje politički paranoičan.  I nakon što zbog novog podstanara iz francuske dobija rutinski pozivza razgovor u policiji Iliji počinje život da se komplikuje. Počinje u svakom da vidi agenta stranih službi.

– Braća po materi (1988) Uloge: Žarko Laušević, Slavko Štimac i Meril Strip domaće scene a to je definitivno Mira Furlan. Režija Zdravko Šotra. Sudbina glavnog junaka Veselina koji završava u zatvoru, nakon što na proslavi mature ubija svog vršnjaka. U zatvoru započinje intenzivno dopisivanje sa svojim polubratom koji je inače politički emigrant iz Austrije. Priča o prošlosti i braku njihove majke sa njegovim ocem Ustasom, koji gine za vreme rata, nakon čega se njihova majka udaje za Srbina i rađa Veselina, dok njegovog starijeg brata i dalje prati pečat ustaskog sina.Na različite načine, kroz dopisivanje njihovi odnosi se polako razvijaju, od početnog osećaja gadosti proisteklog iz razlicitih sistema vrednosti, do konačnog zbližavanja zbog činjenice da su braća po materi. Uloga Mire Furlan je oličenje majčinske brige i žrtvovanja za svoju decu.

-Belo odelo (1999) Gluma i režija jedan čovek Lazar Ristovski. Simpatični, zbunjeni i usamljeni oficir kojeg tumači Lazar Ristovski koji sebe vidi kao glumca. Vest od brata blizanca da mu je majka umrla ga stavlja na prvi voz sa obavezom da ponese Belo odelo koje mu je poklonio kada bude dolazio čini da film dobije jedan veliki znak pitanja. A u vozu svakavih ljudi, ludaka, pijanica, seljaka. Savo (Lazar) se zaljubljuje u prostitutku koja želi da pobegne od ljubomornog makroa koga tumači Dragan Nikolić koji odbija da je pusti. Što na kraju dovodi do tragične sudbine.

-Neprijatelj (2011) Dejan Zečević je ovim filmom utemelji misteri-triler žanr u našoj domaćoj kinematografiji.  Sa nešto malo više od dva sata trajanja  ovaj ratno-psihološka drama u kojoj se radnja odvija u prvoj nedelji nakon završetka rata. Pronalaskom Dabe (Tihomira Stanića), čoveka koji je zapravo predstavljen kao sam đavo tj. šejtan počinje i ritmičnost filma koju on zapravo diktira. Zbog ožiljaka na licu koji nam daju indicije da se ipak radi o nekom psihijatrijskom bolesniku njegovi rečima koje  počinju da utiču na sve prisutne i spletom dogažaja počinju da se eliminišu između sebe.

– Krugovi (2013) su još jedno brilijantno delo talentovanog Srđana Golubovića tvorca Apsolutnih sto i Klopke, filma sa tužnom pričom i glavnom ulogom Nebojše Glogovca. Film o posledicama herojskog čina i izlasku iz začaranog kruga stereotipa i događaja. Sa svoje tri paralelne priče koje se dešavaju u Beogradu, Trebinju i Nemačkoj film prati aktere kao svedoke događaja iz prošlosti motivisanim da sami donose odluke koje će im promeniti živote.

Author: Zekerija Zekša Šaćirović

Zekerija Zekša Šaćirović, novinar, pisac, analitičar i filmski kritičar rodjen 1988.god u Novom Pazaru